Το UI UX δεν είναι κάποια μυστική κωδικοποίηση προγραμματιστών, ούτε εξειδικευμένοι όροι που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά στον χώρο της τεχνολογίας! Είναι όροι που αναφέρονται στη διαδικασία σχεδιασμού ενός ψηφιακού προϊόντος, όπως ένα website, ένα ηλεκτρονικό κατάστημα ή μια εφαρμογή.
Φυσικά, είναι έννοιες ανθρωποκεντρικής φύσεως — εξάλλου, το γράμμα U προέρχεται από τη λέξη «user», δηλαδή χρήστης — όπως σχεδόν οτιδήποτε υλοποιείται για τη βελτιστοποίηση και την υποστήριξη ενός ψηφιακού προϊόντος. Στο επίκεντρο βρίσκεται πάντα ο άνθρωπος που θα χρησιμοποιήσει το website ή την εφαρμογή, οι ανάγκες του, οι συνήθειές του και ο τρόπος με τον οποίο αλληλεπιδρά με το περιεχόμενο.
Μην αγχώνεσαι, όμως… Η σύγχυση γύρω από τους δύο όρους είναι αρκετά συχνή, καθώς πολλές φορές χρησιμοποιούνται μαζί ή ακόμη και ως ταυτόσημες έννοιες. Συνέχισε να διαβάζεις, γιατί εμείς θα στα πούμε όσο πιο απλά και περιεκτικά γίνεται — εξάλλου, the devil is in the details.
Σχεδιασμός UX (User Experience Design)
Ο σχεδιασμός UX αναφέρεται στη συνολική εμπειρία που προσφέρει ένα ψηφιακό προϊόν κατά τη χρήση του. Ο στόχος του είναι η βελτίωση της χρηστικότητας και της ευκολίας χρήσης, με γενικότερο σκοπό μια αποτελεσματική, αξιόπιστη και ευχάριστη πλοήγηση. Ναι, αυτό συνήθως σημαίνει έναν περισσότερο ικανοποιημένο πελάτη.
Ένα website μπορεί να είναι εντυπωσιακό οπτικά, αλλά αν ο επισκέπτης δεν μπορεί να βρει εύκολα τις πληροφορίες που χρειάζεται, να ολοκληρώσει μια αγορά ή να επικοινωνήσει με την εταιρία, τότε η εμπειρία χρήσης δεν είναι επιτυχημένη. Ο σχεδιασμός UX προσπαθεί να προβλέψει αυτά τα προβλήματα και να δημιουργήσει μια διαδρομή που να είναι ξεκάθαρη, φυσική και κατανοητή.
Η πολύπλοκη διαδικασία του σχεδιασμού εμπειρίας χρήστη ξεκινά με τη μελέτη και την ανάλυση των ανταγωνιστών, του αγοραστικού κοινού και των προϊόντων ή των υπηρεσιών που θα φιλοξενηθούν στο εν λόγω ψηφιακό προϊόν. Είναι απαραίτητο να γίνει κατανοητό ποιος είναι ο χρήστης, τι αναζητά, ποιες δυσκολίες μπορεί να αντιμετωπίσει και ποια ενέργεια θέλουμε να πραγματοποιήσει.
Στη συνέχεια, σχεδιάζεται η δομή του περιεχομένου, η οργάνωση των σελίδων και η διαδρομή που θα ακολουθεί ο επισκέπτης. Η διαδικασία καταλήγει σε δοκιμές, πρωτότυπα, συνεχή παρακολούθηση στόχων και συντονισμούς, μέχρι να φτάσει στην ανάπτυξη του τελικού ψηφιακού προϊόντος, σε συνεργασία βέβαια με τους σχεδιαστές UI και τους προγραμματιστές.
Ο σχεδιασμός UX δεν ολοκληρώνεται απαραίτητα με την παράδοση του προϊόντος. Η συμπεριφορά των χρηστών μπορεί να παρακολουθείται και μετά τη δημοσίευσή του, ώστε να εντοπίζονται σημεία στα οποία οι επισκέπτες δυσκολεύονται, εγκαταλείπουν τη διαδικασία ή δεν προχωρούν στην επιθυμητή ενέργεια.
Σχεδιασμός UI (User Interface Design)
Ο σχεδιασμός UI αφορά τον σχεδιασμό του «μπροστινού» τμήματος του ψηφιακού προϊόντος, δηλαδή αυτού που φτάνει ως οπτική επιφάνεια στον χρήστη. Περιλαμβάνει όλα όσα βλέπει και χρησιμοποιεί ο επισκέπτης, όπως τα χρώματα, τις γραμματοσειρές, τα κουμπιά, τα εικονίδια, τις εικόνες, τα μενού και τη γενικότερη διάταξη των στοιχείων.
Ο σωστός σχεδιασμός UI ενισχύει τη θετική εντύπωση του χρήστη, ενώ παράλληλα βελτιώνει τη γενικότερη αντίληψή του για την εταιρία. Η εμφάνιση ενός website αποτελεί σημαντικό κομμάτι της εταιρικής εικόνας και μπορεί να επηρεάσει το κατά πόσο μια επιχείρηση δείχνει σύγχρονη, αξιόπιστη και επαγγελματική.
Ο σχεδιασμός UI περιλαμβάνει την ανάλυση των προϊόντων ή των υπηρεσιών που θα τοποθετηθούν στη σελίδα, όπως και της φιλοσοφίας και της ταυτότητας της εταιρίας. Τα γραφιστικά στοιχεία δεν επιλέγονται μόνο επειδή είναι όμορφα. Πρέπει να εξυπηρετούν έναν συγκεκριμένο σκοπό και να βοηθούν τον χρήστη να καταλαβαίνει εύκολα πού βρίσκεται και τι πρέπει να κάνει στη συνέχεια.
Μέσα από σχεδιαστική έρευνα και καταγραφή αναφορών, ο σχεδιαστής UI δημιουργεί μια οπτική και γραφική ιστορία, ικανή να προσαρμοστεί σε διαφορετικές συσκευές και μεγέθη οθόνης, αλλά και να αποκτήσει κίνηση και διαδραστικότητα. Το ίδιο website πρέπει να παραμένει εύχρηστο και αισθητικά συνεπές τόσο σε έναν υπολογιστή όσο και σε ένα κινητό ή tablet.
Δηλαδή, ο σχεδιασμός UI προσφέρει καλαισθησία, συνοχή και πλούσια επιμελημένο περιεχόμενο, χωρίς όμως να θυσιάζει τη λειτουργικότητα. Στόχος δεν είναι απλώς να δημιουργηθεί κάτι όμορφο, αλλά ένα περιβάλλον στο οποίο κάθε στοιχείο έχει λόγο ύπαρξης.
Η Σχέση Μεταξύ UI και UX
Δεν είναι τυχαία η ονομαστική ομοιότητα αυτών των δύο όρων. Παρότι υλοποιούνται από διαφορετικούς εξειδικευμένους επαγγελματίες και μπορούν να εξεταστούν ανεξάρτητα, έχουν συμπληρωματική σχέση, καθώς αλληλοενισχύονται μέσα από την ταυτόχρονη δημιουργία τους και συνεργάζονται στενά για ένα άριστο αποτέλεσμα που ξεχωρίζει.
Το UX καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το πώς θα λειτουργεί το ψηφιακό προϊόν, ενώ το UI καθορίζει το πώς θα παρουσιάζεται οπτικά αυτή η λειτουργία στον χρήστη. Το ένα δεν μπορεί να αντικαταστήσει το άλλο. Ένα όμορφο κουμπί δεν είναι ιδιαίτερα χρήσιμο αν βρίσκεται σε λάθος σημείο, όπως και μια σωστά οργανωμένη σελίδα μπορεί να μην αποδίδει αν η εμφάνισή της προκαλεί σύγχυση ή δεν εμπνέει εμπιστοσύνη.
Με άλλα λόγια: «Κάτι που μοιάζει εξαιρετικό αλλά είναι δύσκολο να χρησιμοποιηθεί είναι χαρακτηριστικό του εξαιρετικού UI και του φτωχού UX. Ενώ κάτι που είναι πολύ χρηστικό αλλά δεν είναι όμορφο είναι χαρακτηριστικό του εξαιρετικού UX και του φτωχού UI.» – Helga Moreno, Gap Between UX and UI Design.
Η επιτυχία βρίσκεται στην ισορροπία. Ένα ψηφιακό προϊόν πρέπει να είναι εύκολο στη χρήση, αλλά ταυτόχρονα να είναι αισθητικά προσεγμένο και να εκφράζει σωστά την ταυτότητα της εταιρίας.
Η Σημασία της Αξιολόγησης UI/UX
Αν έχεις την υποψία ότι κάτι δεν πάει καλά με το δικό σου UI ή UX, μια αξιολόγηση του site σου ίσως σε βοηθήσει. Πολλές φορές, ένας ιδιοκτήτης γνωρίζει πολύ καλά το website του και μπορεί εύκολα να βρει αυτό που ψάχνει. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το ίδιο ισχύει και για έναν νέο επισκέπτη που εισέρχεται για πρώτη φορά.
Η σωστή αξιολόγηση μπορεί να αναδείξει τα αδύνατα σημεία, να εντοπίσει προβλήματα στη δομή, την πλοήγηση ή την εμφάνιση και να προτείνει συγκεκριμένες λύσεις για τη βελτίωση της εμπειρίας του χρήστη. Μπορεί επίσης να αποκαλύψει κουμπιά που δεν γίνονται εύκολα αντιληπτά, πληροφορίες που είναι δύσκολο να εντοπιστούν, περίπλοκες διαδικασίες αγοράς ή σελίδες που δεν λειτουργούν σωστά σε κινητές συσκευές.
Η επένδυση στο UI και το UX δεν είναι απλώς μια σύγχρονη σχεδιαστική τάση, αλλά μια στρατηγική που μπορεί να επηρεάσει άμεσα την επιτυχία του ψηφιακού προϊόντος σου. Μια καλύτερη εμπειρία χρήσης μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη παραμονή στο website, περισσότερες ολοκληρωμένες αγορές ή επικοινωνίες, αυξημένη εμπιστοσύνη και, τελικά, καλύτερα αποτελέσματα για την επιχείρησή σου.